“`html

ABD Federal Hükümetinin Açılışı ve Piyasalara Etkileri

Önümüzdeki hafta, yatırımcıların dikkatini ABD’de federal hükümetin yeniden işlevine dönüp dönmeyeceği ve ABD Merkez Bankası (Fed) toplantı tutanaklarının açıklanıp açıklanmayacağı konuları çekecek.

Küresel piyasalarda geçen hafta, ABD federal hükümetinin kapanmasına dair endişelerle birlikte risk iştahı görece yüksek bir seyir izledi. Hükümetin kapanmasına rağmen, iş gücü piyasasındaki zayıf sinyaller, Fed’in daha güvercin bir yaklaşım benimseyebileceği beklentilerini güçlendirdi.

ABD’DE ÖNEMLİ EKONOMİK VERİLER YAYIMLANAMADI

Demokratlar ve Cumhuriyetçiler arasındaki bütçe anlaşmazlığı, 1 Ekim itibarıyla hükümetin kapanmasına neden oldu. Bu kapanış sebebiyle, Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS) geçtiğimiz Perşembe, haftalık işsizlik maaşı başvurusu verilerini yayımlamaktan kaçındı. Ayrıca, dün Eylül ayına ait tarım dışı istihdam verileri de açıklanmadı.

Federal hükümetin bütçe sıkıntısı, kamu kurumları tarafından yayımlanan ekonomik verilere erişimi kısıtlayarak veri akışının aksamına yol açtı. Bu durum, Fed’in veri temelli bir yaklaşım benimsediği için, para politikasının öngörülebilirliğini azalttı.

FAİZ İNDİRİMLERİ BEKLENTİSİ SÜREGELİYOR

Analistler, tüm bu gelişmelere rağmen, para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in bu ay ve Aralık’ta faiz indirimine gitmesi yönündeki beklentilerin sürdüğünü, 2026 yılı itibarıyla da en az iki faiz indirimi öngörüldüğünü belirtmektedir.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, hükümetin kapanmasının ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebileceğini dile getirdi. Uluslararası Para Fonu (IMF) Sözcüsü Julie Kozack ise hükümetin yeniden finanse edilmesini sağlayacak bir uzlaşma umudunu belirtti.

KAPANMANIN EKONOMİK SONUÇLARI ARTMIŞ DURUMDA

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, dün yaptığı basın toplantısında kapanmanın ekonomik etkilerinin giderek arttığını ifade etti. Leavitt, “Politika yapıcılar, piyasalar ve Fed, önemli bir dönüm noktasında belirsizlikle karşı karşıya” dedi.

Demokratlar ve Cumhuriyetçilerin ayrıca sunduğu geçici bütçe teklifleri, Senato’da gereken oyu bulamayarak geri çekildi. Gelecek haftanın en önemli gündem maddesi, hükümetin yeniden açılıp açılamayacağı olacak.

Fed yetkilileri de gözlemlenmeye devam ederken, Fed Başkan Yardımcısı Philip Jefferson, bankanın görevini yerine getirmek için yeterli bilgiye sahip olduğunu bildirdi. Dallas Fed Başkanı Lorie Logan ise faiz indirimleri konusunda dikkatli olmaları gerektiğini vurguladı.

Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, hükümetin kapanması nedeniyle resmi istihdam verilerinin açıklanamaması durumunun zorlayıcı bir faktör olduğunu kaydetti.

Bu gelişmelerle ABD tahvil piyasalarında geçen hafta alım ağırlıklı bir seyir gözlemlenirken, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı %4,12 seviyesinde kapattı.

Emtia piyasalarında altının ons fiyatı, haftalık bazda 7. haftasına taşınarak yükselişini sürdürdü. Perşembe günü 3,896.93 dolara kadar çıkarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşan ons altın, sınırlı kar satışlarına rağmen haftayı %3,4 artışla 3,887 dolardan tamamladı.

Alternatif yatırım aracı olarak öne çıkan gümüşün ons fiyatı ise 48,37 dolara çıkarak Nisan 2011’den bu yana en yüksek seviyesini gördü. Gümüş, haftayı %4,2 değer kazanarak 47,99 dolardan kapattı.

ABD’nin Rus petrolü alımına yönelik baskılarına rağmen, arz sıkıntısı yaşanmayacağına dair güçlü beklentiler, petrol fiyatlarını aşağı yönde baskılamayı sürdürdü. Brent petrolün varili, haftalık bazda %6,4 değer kaybıyla 64,3 dolarda haftayı kapattı.

Dolar endeksi ise geçen haftayı %0,4 düşüşle 97,7 seviyesinden tamamladı.

WALL STREET ENDEKSLERİNDE REKOR YÜKSELİŞ

Geçtiğimiz hafta, New York borsasında kaydedilen alım ağırlıklı hareketlerle S&P 500 %1,09, Nasdaq endeksi %1,15 ve Dow Jones endeksi %1,10 değer kazandı. Cuma günü, üç endeks de tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.

Makroekonomik veriler açısından, ABD’de özel sektör istihdamı Eylül’de 32 bin kişi azalarak, piyasa beklentilerinin aksine bir düşüş gösterdi. Ayrıca, Tedarik Yönetim Enstitüsü (ISM) hizmet sektörü PMI, eylül ayında 50’ye düşerek beklentilerin altında kaldı.

S&P Global tarafından açıklanan hizmet sektörü PMI verisi, eylülde bir önceki aya göre 0,3 puan azalışla 54,2’ye inmiştir. Konut fiyat endeksi ise Temmuz’da yıllık bazda %1,7 artış göstermiştir.

Gelecek hafta, 6 Ekim’den itibaren, Türkiye’deki veri akışında salı dış ticaret dengesi, çarşamba Fed Açık Piyasa Komitesi toplantı tutanakları, perşembe haftalık işsizlik maaşı başvuruları gibi kritik verilerin açıklanması bekleniyor.

AVRUPA BORSALARINDA ALIM AĞIRLIKLI SEYİR

Avrupa borsaları, geçen hafta alış ağırlıklı bir yönelim gösterirken, yeni haftada Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın konuşması yakından takip edilecektir. Geçtiğimiz hafta, yeni gerginliklerin yatırımcıların dikkatinde olduğunu söyleyen Belçika Başbakanı Bart De Wever, dondurulmuş Rus varlıklarının Ukrayna’ya sağlanacak bir kredi teminatı olarak kullanılması ihtimalinin diğer ülkelerle paylaşılarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Ukrayna’daki savaşın sona ermesi için diplomatik girişimlerin arttığını söyledi ve Rusya’nın tehdit oluşturmaya devam ettiğini vurguladı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de Avrupa ülkelerini Rusya’dan petrol alımını sonlandırmaya çağırdı.

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, ABD Başkanı Trump’ın Gazze’deki ateşkese yönelik barış planını memnuniyetle karşıladığını ifade etti.

Makroekonomik veriler açısından Euro Bölgesi’nde eylülde enflasyon %2,2’ye çıkarken, Almanya’da yıllık enflasyon %2,4 olarak kaydedildi. Piyasa beklentilerinin üzerinde gelen bu veriler, ECB’nin hedeflerinin uzağında ilerliyor.

Gelecek hafta Euro Bölgesi’nde ECB Başkanı Lagarde’ın konuşması, perakende satışlar, Almanya’da fabrika siparişleri gibi önemli veriler izlenecektir.

ASYA BORSALARI POZİTİF PERFORMANS SERGİLİYOR

Asya borsalarında, bazı piyasaların kapalı olması nedeniyle işlem hacimleri düşerken, gözler Japonya’da açıklanacak makroekonomik verilere çevrildi. Fed’in faiz indirimleri yönündeki artan beklentileri, Güney Koreli teknoloji devleri Samsung Electronics ve SK Hynix’in OpenAI ile yaptığı anlaşmalar bölgedeki risk iştahını canlandırdı.

Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda, enflasyonun hedeflerine ulaşması yönünde olumlu bir gidişat olduğunu ifade etti. BoJ’un son anketi, fiyat artışlarının önümüzdeki 12 ayda %2,4 gibi bir orana ulaşmasını bekliyor.

Bu arada, Hindistan Merkez Bankası beklenildiği gibi politika faizini %5,5 olarak sabit tuttu. Hong Kong’da Hang Seng endeksi %3,88, Güney Kore’de Kospi %4,82 ve Japonya’da Nikkei 225 %0,91 değer kazandı. Çin borsası ise tatil nedeniyle iki işlem günü boyunca %1,43 yükseldi.

Gelecek hafta Japonya’da dış ticaret dengesi ve Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verileri takip edilecektir. Ayrıca pazartesi, salı ve çarşamba günlerinde Çin piyasaları tatil nedeniyle kapalı olacak.

TCMB BAŞKANI KARAHAN TBMM’DE SUNUM YAPACAK

Yurt içinde, geçen hafta BIST 100 endeksi %2,62 düşerek 10,858,52 puandan kapandı. Gelecek haftada Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan’ın TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yapacağı sunum, birçok yatırımcının gündeminde ilk sıralarda yer alacak. Karahan’ın sunumunda küresel gelişmeler, Türk ekonomisi ve enflasyonla ilgili kapsamlı bilgi vermesi bekleniyor.

TCMB’nin faiz kararları ve enflasyonla mücadele konularındaki gelişmeler, toplantının başlıca konularını oluşturacak. Eylül ayı itibarıyla tüketici fiyat endeksi (TÜFE) %3,23, yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ise %2,52 artış gösterdi. Yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında %33,29, yurt içi üretici fiyatlarında ise %26,59 olarak kaydedildi.

Dolar/TL, haftayı, bir önceki haftalık kapanışın %0,3 üzerinde 41,6870 seviyesinden tamamladı. Gelecek haftanın veri takviminde, pazartesi TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru, salı TCMB Başkanı Karahan’ın TBMM’deki sunumu ve perşembe gününde sanayi üretimi verilerinin açıklanması bekleniyor.

“`